Program zajęć warsztatowo-wykładowych dla nauczycieli i uczniów gimnazjów ROZUM PONAD PRZEMOC–

ROZWIĄZYWANIE KONFLIKTÓW DROGĄ MEDIACJI

opracowanie autorskie: Wanda Papuga - psycholog, edukator, mediator.

Uwagi o założeniach  programu i sposobie realizacji:

Umiejętności społeczne kształtują się w toku doświadczeń społecznych w ciągu całego życia. Ta teza daje podstawę do podejmowania działań doskonalących i kształtujących społeczne kompetencje na drodze procesu uczenia się.  W programie znajduje się oferta ćwiczeń umiejętności społecznych, które wdrożone w doświadczenie życiowe mogą zaowocować skutecznymi i aprobowanymi społecznie zmianami zachowań i postaw. Program zakłada doskonalenie zachowań przydatnych dla  rozwiązywania konfliktów, ale również kształtowanie umiejętności radzenia sobie ze złością i umiejętności zapobiegania zachowaniom agresywnym, oraz umiejętności prowadzenia mediacji w warunkach szkolnych.

Program jest adresowany do nauczycieli i uczniów gimnazjów.

Realizacja programu poprzedzona jest  cyklem spotkań z radami pedagogicznymi gimnazjów na temat mediacji i roli sprawiedliwości naprawczej w rozstrzygnięciach prawnych. Spotkania te służą również przedstawieniu oferty programu.

Po wyłonieniu grup zainteresowanych proponuje się w pierwszym etapie zajęcia dla nauczycieli i uczniów w grupach oddzielnych, zaś w drugim etapie  –   w grupach mieszanych; nauczycieli wraz z uczniami.

Pierwszy etap służy przybliżeniu umiejętności społecznych przydatnych w radzeniu sobie ze złością i skutecznych w oddziaływaniach  nastawionych na profilaktykę agresji. Drugi etap dotyczy istoty procesu mediacyjnego i opanowania umiejętności związanych z jego prowadzeniem. Służy ponadto przygotowaniu nauczycieli do roli superwizorów i opiekunów uczniów, którzy będą prowadzić mediacje rówieśnicze.

Realizacja zajęć warsztatowych z młodzieżą  poprzedzona jest spotkaniem z rodzicami uczniów, którym przedstawiony jest zarys programu i harmonogram spotkań. Organizatorzy oczekują od rodziców wyrażenia zgody na uczestnictwo ich dzieci w programie.

Grupy mieszane powinny składać się z nauczycieli danej szkoły (np. 2 osoby) i 4 - 6 uczniów. Cała grupa może liczyć 24 osoby.

Program realizują mediatorzy i psychologowie.

Autor opracowania zastrzega sobie prawo doboru kadry do realizacji programu.

Cele:

• Kształtowanie i doskonalenie umiejętności społecznych skutecznych w sytuacjach trudnych i konfliktowych.
• Kształtowanie umiejętności rozwiązywania konfliktów drogą negocjacji i mediacji
• Doskonalenie umiejętności  społecznych  istotnych dla pełnienia roli mediatora szkolnego

Treści:

1. Umiejętności społeczne istotne dla skutecznych oddziaływań wychowawczych i

przeciwdziałania zachowaniom agresywnym

2. Komunikacja – jako środek wyrażania społecznych umiejętności

3. Umiejętności radzenia sobie ze złością

4. Ludzie w konflikcie

5. Sposoby rozstrzygania sytuacji trudnych i konfliktowych – negocjacje, mediacje

6. Przebieg mediacji rówieśniczych

Przebieg zajęć, problematyka:

I etap:

1. Analiza mechanizmów funkcjonowania w ludzi w sytuacjach trudnych
2. Sposoby rozwiązywania  problemów i  konfliktów
3. Mechanizm złości,  ćwiczenia umiejętności radzenia sobie ze złością
4. Ćwiczenia wybranych umiejętności społecznych prowadzących do skutecznego zachowania
5. Doświadczenia uczestników zajęć - w umiejętności rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie ze złością i  skutecznego zachowania

II etap:

1. Rozwiązywanie konfliktów drogą negocjacji i mediacji
2. Techniki mediacyjne.
3. Zastosowanie technik mediacyjnych w rozwiązywaniu konfliktów rówieśniczych
4. Ćwiczenia technik mediacyjnych

Metody pracy:

1. • Modelowanie  umiejętności społecznych
   • Analiza przypadków
   • Symulacje mediacji
   • Symulacje negocjacji
   • Wprowadzanie poznanych umiejętności w praktykę szkolną
   • Superwizje z udziałem prowadzących zajęcia

Czas  trwania zajęć:

I etap: 20 godzin; w blokach 4x po 5 godzin, lub 2x po10

II etap: 20 godzin; w blokach 4x po 5 godzin, lub 2x po10

Polecana literatura:

1. Rosemarie Portmann – „Gry i zabawy przeciwko agresji”

2. Jan Stewart - „Jak radzić sobie ze złością”

3. David Covan, Susan Palomares, Dianie Schelling – „Jak nauczyć rozwiązywania konfliktów”

4. Materiały dotyczące mediacji i negocjacji opracowane na podstawie wydanych przez  Polskie Centrum Mediacji w Warszawie.